Zwrot akcyzy a transport zorganizowany przez kupującego – NSA odmawia zwrotu

Strona główna » Blog » Zwrot akcyzy a transport zorganizowany przez kupującego – NSA odmawia zwrotu

Producent wyrobów akcyzowych, który sprzedał towar zagranicznemu nabywcy, ale to nabywca zorganizował transport — nie ma prawa do zwrotu akcyzy zapłaconej w Polsce. Tak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.

Stan faktyczny - co i kogo dotyczy?

Browar sprzedał piwo zagranicznemu odbiorcy. Transakcja miała charakter wewnątrzwspólnotowej dostawy: towar faktycznie opuścił Polskę i trafił na terytorium innego państwa UE. Problem polegał na tym, że transport zorganizował sam kupujący.

Po transakcji  i dostawie browar złożył wniosek o zwrot podatku akcyzowego do Naczelnika Urzędu Skarbowego  — powołując się na art. 82 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym. Organ odmówił zwrotu. Po wniesionym odwołaniu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał odmowę w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję do sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Browar wniósł więc skargę kasacyjną do NSA.

Jeżeli masz problemy z podatkiem akcyzowym od napojów alkoholowych, napisz lub zadzwoń. Wspieramy producentów w procedurach akcyzowych.

Kluczowe pytanie prawne: kto dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej?

Zwrot akcyzy przy wywozie wyrobów do innego państwa UE przysługuje — zgodnie z art. 82 ust. 1 u.p.a. — podmiotowi, który dokonał wewnątrzwspólnotowej dostawy tych wyrobów. Spór sprowadzał się do interpretacji tego pojęcia.

Ustawa definiuje dostawę wewnątrzwspólnotową jako przemieszczenie wyrobów akcyzowych z terytorium kraju na terytorium innego państwa członkowskiego (art. 2 ust. 1 pkt 8 u.p.a.). To zdarzenie faktyczne — nie prawne.

Para okularów i długopis spoczywają na stosie dokumentów importowych umieszczonych na okrągłym, jasnoróżowym stole z zielonym tłem. Dokumenty wydają się być wydrukowanymi formularzami lub raportami.

Wyrok NSA

Wyrokiem z ze stycznia 2026 roku.  NSA oddalił skargę kasacyjną browaru. Orzeczenie jest prawomocne i nie podlega zaskarżeniu. 

NSA wskazał, że akcyza jest podatkiem jednofazowym — ma być pobrana tylko raz, w państwie konsumpcji. Zwrot akcyzy zapłaconej w kraju wysyłki jest mechanizmem realizującym tę zasadę, ale przysługuje wyłącznie podmiotowi, który wywozi towar — a nie każdemu uczestnikowi łańcucha dostawy.

Argumenty, że definicja wewnątrzwspólnotowej dostawy nie tworzy warunku by to sprzedawca dokonywał dostawy nie została przez NSA podzielona. Podobnie jak liczne zarzuty związane z naruszeniem prawa UE. 

Ryzyko podwójnego zwrotu

NSA ostrzegł też, że przyjęcie wykładni proponowanej przez browar mogłoby prowadzić do dwukrotnego zwrotu tej samej akcyzy — raz przez polskiego sprzedawcę, raz przez zagranicznego odbiorcę. Byłoby to sprzeczne z systemem opodatkowania wyrobów akcyzowych.

Dlaczego to ważne – dla twojej firmy?

Wyrok dotyczy wprost każdego producenta i dystrybutora wyrobów akcyzowych sprzedającego towary do innych krajów UE — w szczególności piwa, wina, wyrobów spirytusowych i wyrobów tytoniowych.

Prawo do zwrotu akcyzy zależy nie od samej sprzedaży za granicę, ale od tego, kto faktycznie organizuje wywóz towaru. Jeśli kupujący sam odbiera towar z magazynu i zleca jego transport za granicę — sprzedający traci prawo do zwrotu akcyzy, nawet jeśli transakcja gospodarczo jest eksportem.

Przed każdą transakcją WDT wyrobów akcyzowych warto ustalić:

  • Kto organizuje transport? Jeśli kupujący — prawo do zwrotu akcyzy przechodzi na niego lub przepada.
  • Kto zleca transport? Nawet jeśli sprzedający wskazuje firmę transportową, ale działa ona na rzecz kupującego — podmiotem dokonującym przemieszczenia jest kupujący.
  • Jak sformułowana jest umowa? Warunki Incoterms (np. EXW vs DAP) mogą mieć znaczenie dla oceny, kto organizuje wywóz.
  • Czy posiadasz dokumenty potwierdzające Twój udział w organizacji transportu? Ich brak może przesądzić sprawę na niekorzyść.

Najczęściej zadawane pytania

Nie musisz robić tego fizycznie, ale zlecenie transportu musi nastąpić w Twoim imieniu i na Twoje zlecenie. Możesz skorzystać ze spedytora — ważne, byś to Ty byłeś zleceniodawcą, a nie kupujący.

Ustawa przewiduje zwrot także dla podmiotu, który nabył wyroby od podatnika i sam dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej (art. 82 ust. 1 pkt 2 u.p.a.). Jednak gdy oba podmioty maja siedzibę w tym samym kraju w ogóle nie ma mowy o wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów. 

Nie — zasada wynikająca z art. 82 ust. 1 u.p.a. ma zastosowanie do wszystkich wyrobów akcyzowych, od których akcyza została zapłacona w Polsce i które są następnie wysyłane do innego państwa UE.

Mężczyzna w granatowym garniturze z krawatem w paski i poszetką stoi ze skrzyżowanymi ramionami, lekko się uśmiechając. Ma krótkie brązowe włosy, okulary i zarost, pozując jako ekspert w dziedzinie prawa żywnościowego na prostym szarym tle.

Dawid Siedlecki

Radca prawny

Radca prawny specjalizujący się w obsłudze przedsiębiorców z sektora żywności i napojów (FMCG i HORECA), ze szczególnym naciskiem na regulacje rynku alkoholi. Łączy praktykę prawną z działalnością edukacyjną. Wykładowca Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie. Autor bloga "Browar Paragraf".