Przedsiębiorcy prowadzący działalność cateringową w Polsce od lat mierzą się z barierami administracyjnymi, które istotnie utrudniają im swobodne rozwijanie skrzydeł. Jedną z najbardziej uciążliwych praktyk urzędniczych było wpisywanie do tzw. „zezwolenia cateringowego” klauzuli ograniczającej terytorialnie sprzedaż alkoholu wyłącznie do obszaru jednej gminy. Kluczowy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 maja 2026 r. (sygn. akt III SA/Kr 321/26) kładzie kres tym bezprawnym praktykom, jednoznacznie opowiadając się po stronie swobody działalności gospodarczej oraz autonomii woli stron umowy.
Spis treści
Sprawa dotyczyła krakowskiej przedsiębiorczyni, która ubiegała się o zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 18% alkoholu w związku z dostarczaniem żywności na imprezy zamknięte. Prezydent Miasta Krakowa wydał decyzję pozytywną, jednak w jej końcowej części – poza właściwą osnową – umieścił restrykcyjny zapis: „sprzedaż napojów alkoholowych może być prowadzona wyłącznie na terenie Gminy Miejskiej Kraków”. Organ motywował to swoją właściwością miejscową oraz koniecznością kontroli przedsiębiorców, powołując się na przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Sąd uznał takie działanie za istotne naruszenie prawa materialnego i uchylił decyzję w spornym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w swoim uzasadnieniu szczegółowo przeanalizował charakter prawny umowy sprzedaży alkoholu w ramach usług kateringowych na gruncie art. 18¹ ust. 4 ustawy. Sąd wskazał, że w tym specyficznym modelu biznesowym to klient (organizator zamkniętej imprezy, np. wesela, komunii czy jubileuszu) swobodnie kształtuje czas oraz miejsce dostarczenia żywności i trunków. Ponieważ alkohol dostarczany na takie wydarzenia stanowi rzecz oznaczoną co do gatunku, przeniesienie własności (zgodnie z art. 155 § 2 Kodeksu cywilnego) następuje w momencie przeniesienia posiadania – czyli właśnie w miejscu i czasie wyznaczonym przez zamawiającego. Organ administracji nie ma zatem prawa narzucać przedsiębiorcy granic geograficznych, które stałyby w sprzeczności z wolą stron umowy.
Sąd odrzucił również argumentację organu opartą na art. 18 ust. 7 pkt 6 ustawy, który nakazuje prowadzenie sprzedaży „wyłącznie w miejscu wymienionym w zezwoleniu”. WSA podkreślił, że ustawa wprost wyłącza stosowanie do zezwoleń cateringowych szeregu wymogów właściwych dla stałych punktów sprzedaży, takich jak określenie stałego adresu lokalu, uzyskanie opinii komisji rozwiązywania problemów alkoholowych czy zgody właściciela budynku. Próba utożsamiania „miejsca sprzedaży” z obszarem konkretnej gminy i wywodzenie z tego ograniczeń terytorialnych nie znajduje oparcia w przepisach.
Sąd wskazał, że właściwość miejscową prezydenta miasta w tym przypadku należy oceniać według reguł ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a.), powiązanych z adresem siedziby przedsiębiorcy, a nie z ruchomym i zmiennym miejscem świadczenia usług cateringowych.
Wyrok ten ma kapitalne znaczenie dla całej branży HoReCa w Polsce. Oznacza on, że przedsiębiorca posiadający zezwolenie cateringowe wydane np. przez Prezydenta Miasta Krakowa może w pełni legalnie obsługiwać wesela, bankiety i inne imprezy zamknięte na terenie całego kraju, o ile miejscem wykonania umowy jest punkt wskazany przez klienta. Rozstrzygnięcie krakowskiego sądu stanowi silny oręż w sporach z samorządami próbującymi sztucznie ograniczać terytorium działania firm cateringowych i z pewnością przyczyni się do ujednolicenia dotychczasowej, nierzadko sprzecznej praktyki urzędniczej.
Nie. Zgodnie z wyrokiem WSA w Krakowie (III SA/Kr 321/26), wprowadzanie przez gminy ograniczeń terytorialnych w zezwoleniach cateringowych jest bezprawne. Miejsce dostawy i sprzedaży alkoholu każdorazowo określa w umowie klient (organizator imprezy zamkniętej).
Sąd wskazał, że impreza zamknięta to wydarzenie organizowane dla limitowanego kręgu osób (np. wesele, chrzciny, komunie, urodziny, jubileusze prywatne lub firmowe). Zezwolenie cateringowe nie pozwala natomiast na prowadzenie otwartej sprzedaży alkoholu dla każdego uczestnika otwartej imprezy masowej.
Wniosek składa się do organu właściwego ze względu na siedzibę lub stałe miejsce wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorcy (wójt, burmistrz, prezydent miasta), stosując ogólne zasady właściwości miejscowej z k.p.a.
Nie. Ustawa o wychowaniu w trzeźwości wprost wyłącza stosowanie art. 18 ust. 3a do zezwoleń cateringowych, co oznacza, że organ nie musi (i nie ma do tego podstaw prawnych) występować o opinię komisji dotyczącą lokalizacji punktu sprzedaży.
Radca prawny
Radca prawny specjalizujący się w obsłudze przedsiębiorców z sektora żywności i napojów (FMCG i HORECA), ze szczególnym naciskiem na regulacje rynku alkoholi. Łączy praktykę prawną z działalnością edukacyjną. Wykładowca Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie. Autor bloga "Browar Paragraf".
Copyright © 2026 Wszystkie prawa zastrzeżone
Strona stworzona przez domseo.pl | Polityka prywatności | Polityka plików cookie
