Sprzedaż napojów alkoholowych w sklepie, restauracji, barze lub innym punkcie gastronomicznym wymaga uzyskania odpowiedniego zezwolenia. Nie wystarczy zarejestrowanie działalności gospodarczej ani wpisanie właściwego kodu PKD. Przedsiębiorca musi uzyskać decyzję właściwego wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, wnieść opłatę i przez cały okres prowadzenia sprzedaży przestrzegać warunków wynikających z ustawy oraz uchwał obowiązujących w danej gminie.
W praktyce przedsiębiorcy najczęściej posługują się określeniem „koncesja na alkohol”. Z prawnego punktu widzenia jest ono jednak nieprecyzyjne. Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi mówi o zezwoleniu na sprzedaż napojów alkoholowych.
Poniżej wyjaśniamy, jak uzyskać zezwolenie na alkohol w 2026 r., ile wynoszą opłaty, jakie terminy należy zachować oraz w jakich przypadkach przedsiębiorca może utracić prawo do dalszej sprzedaży.
Spis treści
Określenie „koncesja na alkohol” jest powszechnie stosowane w języku potocznym oraz w wyszukiwarkach internetowych. Ustawa posługuje się jednak pojęciem zezwolenia.
Różnica nie ma wyłącznie charakteru językowego. Zezwolenie jest decyzją administracyjną wydawaną:
Organem właściwym jest wójt, burmistrz albo prezydent miasta właściwy ze względu na lokalizację punktu sprzedaży. Oznacza to, że wniosku nie składa się według adresu siedziby przedsiębiorcy, lecz według miejsca, w którym ma być prowadzona sprzedaż alkoholu.
Postępowanie rozpoczyna się od złożenia wniosku do właściwego urzędu gminy lub miasta. Wniosek powinien określać:
Do wniosku należy dołączyć przede wszystkim:
Dokumentacja powinna być zgodna z rzeczywistym sposobem prowadzenia działalności. Rozbieżności dotyczące adresu, przedsiębiorcy, powierzchni lokalu albo charakteru punktu mogą opóźnić postępowanie lub doprowadzić do odmowy wydania zezwolenia.
Podstawowe roczne opłaty dla przedsiębiorców rozpoczynających sprzedaż alkoholu wynoszą:
| Rodzaj zezwolenia | Opłata roczna |
|---|---|
| do 4,5% alkoholu oraz piwo | 525 zł |
| powyżej 4,5% do 18%, z wyjątkiem piwa | 525 zł |
| powyżej 18% alkoholu | 2100 zł |
Przedsiębiorca rozpoczynający sprzedaż pełnego asortymentu napojów alkoholowych zapłaci zatem łącznie 3150 zł za pełny rok.
Jeżeli zezwolenie zaczyna obowiązywać w trakcie roku, opłatę ustala się proporcjonalnie do okresu jego ważności. Opłata powinna zostać wniesiona na rachunek gminy przed wydaniem zezwolenia. Samo zezwolenie nie podlega natomiast opłacie skarbowej.
Po pierwszym roku wysokość opłaty zależy od wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych w poprzednim roku.
Wartość sprzedaży oznacza kwotę należną sprzedawcy, obejmującą VAT oraz podatek akcyzowy. Nie należy zatem przyjmować wartości netto ani marży przedsiębiorcy. Sprzedaż oblicza się oddzielnie dla każdej kategorii zezwolenia.
Jeżeli roczna wartość sprzedaży nie przekroczyła ustawowego progu, przedsiębiorca płaci opłatę podstawową.
| Rodzaj alkoholu | Próg sprzedaży | Opłata po przekroczeniu progu |
|---|---|---|
| do 4,5% oraz piwo | 37 500 zł | 1,4% wartości sprzedaży |
| powyżej 4,5% do 18% | 37 500 zł | 1,4% wartości sprzedaży |
| powyżej 18% | 77 000 zł | 2,7% wartości sprzedaży |
Przedsiębiorca prowadzący sprzedaż alkoholu w poprzednim roku ma obowiązek złożyć do 31 stycznia pisemne oświadczenie o wartości sprzedaży każdego rodzaju napojów alkoholowych w danym punkcie.
Opłatę można wnieść:
Terminy mają charakter ustawowy. Samo wysłanie przelewu w ostatnim dniu może być ryzykowne, jeżeli środki nie zostaną prawidłowo przypisane do właściwego zezwolenia. W opisie przelewu warto wskazać przedsiębiorcę, adres punktu, kategorię zezwolenia oraz numer raty.
Należy również pamiętać, że do 1 lutego, 1 czerwca i 1 października przedsiębiorca powinien okazać dostawcy alkoholu dowód dokonania odpowiedniej opłaty.
Tak, ale przedsiębiorca musi działać szybko. Ustawa przewiduje dodatkowy trzydziestodniowy termin na naprawienie niektórych uchybień.
Jeżeli oświadczenie nie zostało złożone do 31 stycznia, zezwolenie nie wygasa od razu. W ciągu kolejnych 30 dni przedsiębiorca może:
Przy posiadaniu wszystkich trzech rodzajów zezwoleń opłata dodatkowa za samo spóźnienie z oświadczeniem wynosi 945 zł, czyli 30% z łącznej kwoty 3150 zł.
Jeżeli przedsiębiorca nie zapłacił opłaty albo raty w terminie, może zachować zezwolenie, pod warunkiem że w ciągu 30 dni uiści:
Dodatkowa opłata nie jest odsetkami i nie wynosi 30% zaległej raty. Jest obliczana od opłaty rocznej ustalonej dla danego zezwolenia. Taką interpretację stosują również urzędy gmin, w tym Urząd Miasta Krakowa.
Po przekroczeniu dodatkowego trzydziestodniowego terminu zachowanie zezwolenia co do zasady nie będzie już możliwe.
Zezwolenie jest ściśle związane z przedsiębiorcą i wskazanym w decyzji punktem sprzedaży. Sprzedaż może być prowadzona wyłącznie przez podmiot wymieniony w zezwoleniu i wyłącznie w miejscu wskazanym w jego treści.
Przedsiębiorca ma obowiązek zgłosić organowi zmiany stanu faktycznego i prawnego dotyczące danych zawartych w zezwoleniu w terminie 14 dni.
Zmiana składu osobowego wspólników spółki cywilnej powoduje z mocy ustawy wygaśnięcie zezwolenia. Może to dotyczyć zarówno przystąpienia nowego wspólnika, jak i wystąpienia jednego z dotychczasowych wspólników.
Zmiany w spółce cywilnej powinny być zatem zaplanowane z uwzględnieniem ryzyka przerwy w sprzedaży alkoholu.
Sama zmiana udziałowca spółki z o.o. co do zasady nie zmienia przedsiębiorcy. Podmiotem posiadającym zezwolenie nadal pozostaje ta sama spółka. Inaczej może być w przypadku przekształcenia, połączenia, podziału, sprzedaży przedsiębiorstwa albo przeniesienia działalności do nowej spółki.
Każda taka operacja powinna zostać przeanalizowana przed jej przeprowadzeniem. Nie należy zakładać, że zezwolenie automatycznie przejdzie na nabywcę lokalu lub przedsiębiorstwa.
Przeniesienie sklepu lub restauracji do innego lokalu nie stanowi zwykłej zmiany danych. Zezwolenie dotyczy konkretnego miejsca, którego zgodność z uchwałami gminy została wcześniej zweryfikowana.
Prowadzenie sprzedaży w nowej lokalizacji wymaga zasadniczo uzyskania nowego zezwolenia. Inaczej należy oceniać jedynie techniczną zmianę oznaczenia adresu, na przykład zmianę numeracji budynku bez faktycznej zmiany położenia lokalu.
Termin zależy od kompletności dokumentów, konieczności uzyskania opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych oraz praktyki właściwego urzędu. Postępowanie może się wydłużyć, jeżeli wniosek zawiera braki, lokalizacja budzi wątpliwości albo gmina osiągnęła limit zezwoleń. Z tego względu wniosek warto złożyć z odpowiednim wyprzedzeniem przed planowanym otwarciem punktu.
ie. Sprzedaż napojów alkoholowych może rozpocząć się dopiero po wydaniu właściwego zezwolenia i wniesieniu wymaganej opłaty. Samo złożenie wniosku ani oczekiwanie na decyzję nie uprawnia do sprzedaży. Prowadzenie sprzedaży bez zezwolenia może skutkować odpowiedzialnością karną i problemami z uzyskaniem zezwolenia w przyszłości.
Nie zawsze. Przepisy przewidują dodatkowy trzydziestodniowy termin na uregulowanie zaległej opłaty wraz z opłatą dodatkową. Jeżeli jednak przedsiębiorca nie dokona zapłaty również w tym terminie, zezwolenie wygasa. W takiej sytuacji dalsza sprzedaż alkoholu staje się niedopuszczalna, a ponowne ubieganie się o zezwolenie może być możliwe dopiero po upływie ustawowego okresu.
Co do zasady zezwolenie jest związane z konkretnym przedsiębiorcą i określonym punktem sprzedaży. Nie można go swobodnie sprzedać ani przenieść na nabywcę sklepu, restauracji lub przedsiębiorstwa. Zmiana podmiotu prowadzącego działalność, przekształcenie spółki albo zmiana składu wspólników spółki cywilnej może prowadzić do wygaśnięcia zezwolenia lub konieczności uzyskania nowej decyzji.
Radca prawny
Radca prawny specjalizujący się w obsłudze przedsiębiorców z sektora żywności i napojów (FMCG i HORECA), ze szczególnym naciskiem na regulacje rynku alkoholi. Łączy praktykę prawną z działalnością edukacyjną. Wykładowca Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie. Autor bloga "Browar Paragraf".
Copyright © 2026 Wszystkie prawa zastrzeżone
Strona stworzona przez domseo.pl | Polityka prywatności | Polityka plików cookie
